Heup-slot”
Na een schouderslot, kun je bij zeer grote veulens ook nog te maken krijgen met een “Heupslot”. De heupen komen vast te liggen tegen etbekken, en moeten daar “overheen getild” worden. Dit is mogelijk door het veulen iets naar onder te bewegen, dus richting de spronggewrichten van de merrie. Krachtig meetrekken met de weeen zal de merrie helpen de
heupen van het veulen over haar bekken heen te krijgen en de bevalling te voltooien.

“Sitting-Dog-positie”
Heel soms, wat een schouder- of heupslot lijkt te zijn, blijkt in werkelijkheid veroorzaakt te worden doordat het veulen de postitie van een zittende hond heeft aangenomen; 1 of beide achterbenen liggen onder het lichaam gevouwen.

Een veulen in deze positie kan NIET geboren worden, dit moet gecorrigeerd worden !

De bevalling verloopt in eerste instantie normaal, tot plotseling het veulen vast blijkt te zitten, meestal op het moment dat je hebt gevoelddat de schouders los zijn, maar deze niet naar buiten komen. De SittingDog positie is meestal het gevolg van misvormingen van het veulen(vervormde ruggegraat of verkramping van de achterbenen). Als de heupenen hakken niet “op slot” zitten, is er een kans om deze ligging tecorrigeren, anders is een keizersnede noodzakelijk.

In het geval van een “heupslot”, controleer je de ligging door met je hand naar binnen te gaan en het lichaam van het veulen zo ver mogelijk naar achteren te volgen. Ga met je hand langs het veulen (voornamelijk langs de buik), om de voeten te localiseren. Elke voet die je hier tegenkomt, is er 1 teveel. Pas op voor de navelstreng ! Als je tot de conclusie komt dat het veulen in Sitting Dog positie ligt, probeer dan de merrie in de benen te krijgen en overeind te houden (niet lopen !), terwijl je wacht op de veearts. Leg de situatie en vraag hem wat je in de tussentijd moet doen.

“Head Back”

In deze positie liggen beide voorbenen in het geboortekanaal, maar ligt het hoofd van het veulen opzij of omlaag tussen de voorbenen in. Het eerste voetje verschijnt, het tweede komt erachteraan, maar er verschijnt geen hoofdje. De bevalling kan in deze positie niet voltooid worden.

De beste oplossing is om de merrie in de benen te helpen en te wandelen. Controleer vijf minuten lang elke minuut de ligging van het hoofd, en bel de veearts. Deze zal je vertellen wat je moet doen zolangje op hem wacht. Mocht het veulen in de goede positie komen te liggen voordat de arts arriveert, kun je doorgaan met de bevalling.

“Een of twee voorbenen omlaag”

Als slechts 1 been verschijnt, als 1 been en een hoofdje verschijnt, of als alleen het hoofdje verschijnt, ligt 1 of beide benen in verkeerde positie.

Hoe meer de merrie perst, hoe vaster het veulen komt te liggen, en hoe moeilijker het is om deze situatie te corrigeren.

Voel hoe de benen gepositioneerd zijn en bel de veearts, dit kun je zelf nietoplossen. Breng de merrie overeind en wandel met haar tot de arts komt. Door het wandelen zal deze positie niet gecorrigeerd worden, maar het remt in elk geval de weeen en voorkomt dat het veulen compleet vast komt te liggen.

“Achterwaartse ligging”
In
deze situatie gaat het veulen achterwaarts het geboortekanaal in, dus met de achterbeentjes eerst. De voeten die naar buiten komen liggen ndersteboven, en het is aan jou om vast te stellen of het de voor- of de achterbenen zijn. Hoe je dit kunt doen, is al eerder beschreven bij Rugligging.

Als je hebt vastgesteld dat het de achterbenen zijn, bel dan onmiddellijk de veearts, haal de merrie overeind en wandel met haar. De verleiding is groot om door te gaan met de bevalling, maar het risico dat de navelstreng afscheurt op het bekken van de merrie, waarna het veulen geen zuurstof meer krijgt. Kun je de bevalling echt niet tegenhouden, zorg dan dat het veulen zo snel mogelijk op de wereld komt. In de meeste gevallen van achterwaartse geboorte, is het nodig om het veulen te reanimeren.

“Stuitligging”
Net als bij de achterwaartse ligging, ligt bij een stuitligging het veulen achterstevoren in de baarmoeder. Echter, in het geval van stuitligging, zullen niet de achterbeentjes het geboortekanaal inschuiven. In plaats daarvan zijn de achterbeentjes gevouwen onder het lichaam en gaat alleen het staartje het geboortekanaal in. Dit is een zeer ernstige situatie !


Het vermoeden van een stuitligging rijst, als je ziet dat je merrie druk aan het persen is, maar zonder resultaat. Ze ligt bijvoorbeeld al 2-3 minuten plat op haar zij met haar staart recht omhoog, en er gebeurt niks. In zo’n situatie moet je je merrie opvoelen en op zoek gaan naar het veulen. Bij een stuitligging zul je niks vinden, of, als je behoorlijk ver naar binnengaat, alleen een staartje.

Haal de merrie overeind en wandel met haar tot de veearts arriveert. De arts zal het veulen met de hand moeten draaien, of, als dit niet lukt, een keizersnede moeten uitvoeren.


“Staande Bevalling”
Sommige merries kiezen ervoor om te blijven staan tijdens de bevalling. Op zich is dit niet zo ernstig, maar besef wel dat in zo’n geval de zwaartekracht niet meewerkt; het veulen moet eerst omhoog, over het bekken heen, en kan dan pas naar beneden. Hulp voor de merrie is welkom. Trek met de weeen mee, en vang het veulen op om te voorkomen
dat hij hard op de grond terecht komt. Op het moment dat het veulen de grond raakt, breekt in bijna alle gevallen de navelstreng. Controleer of deze op de goede plaats is afgebroken en of de navel bloedt. In dit geval neem je de stomp tussen duim en wijsvinger en knijpt deze een aantal minuten dicht. Ga niet aan de gang met touwtjes of iets dergelijks ! Nadat het bloeden is gestopt, meteen ontsmetten met jodium. Stopt het bloeden niet, bel dan e veearts. Het lijkt
misschien onschuldig, maar vergeet niet dat een veulen makkelijk kan doodbloeden!

“Navelbreuk”
Soms krijg je te maken met een navelbreuk. Een navelbreuk bevindt zich aan de basis van de navelstomp, en is het gevolg van een “gat” in de buikwand, waardoor het eventueel mogelijk is dat de darmen vanuit de buikholte naar beneden zakken. Een navelbreuk wordt meestal ontdekt als het veulen gaat staan. Een kleine breuk is niet zo ernstig. Als je de
uitstulping makkelijk kunt terugduwen de buikwand in, kun je wachten met het bellen van de arts tot de volgende dag. Maar als de breuk zo groot is, dat “het zakje” niet of nauwelijks in de palm van je hand past, is het geen overbodige luxe om je arts te bellen en om advies te vragen. Kleine breuken herstellen vaak zichzelf, grote breuken kunnen met een simpele operatieve ingreep verholpen worden.

“Tweelingdracht”
Het is hoogst zelden dat een merrie een gezonde, levende tweeling krijgt. Een paard is er nou eenmaal niet op gebouwd om een tweeling te dragen. Bij andere diersoorten, zoals koeien, honden, etc, is de placenta van ieder jong slechts vastgehecht aan een deel van de baarmoeder. Bij een merrie moet de placenta vastzitten aan de gehele oppervlakte van de baarmoeder om te zorgen voor de juiste support aan een enkel veulen.Bij een tweelingdracht is hier geen ruimte voor en dit resulteert
meestal in een zuurstof- en voedseltekort voor de veulens, waardoor normale groei en ontwikkeling belemmert wordt.
Meestal eindigt een tweelingdracht bij een paard in een miskraam doordat geen van de veulens genoeg voedsel en zuurstof krijgt om te overleven. Zelfs als beide tweelingen de dracht een paar maanden overleven en een van
hen sterft, worden meestal beide embyo’s afgestoten. Soms komt het voor dat een van de veulens in het begin van de dracht sterft en de ander uitgedragen wordt. Dit kan leiden tot een vroeggeboorte, een uitgedragen dracht maar onderontwikkeld veulen, of een volslagen normaal veulen.

In de enkele gevallen waarin beide veulens levend ter wereld komen, is het zeldzaam dat ze ook beiden sterk en gezond genoeg zijn om te overleven; vaak sterft 1 of beide veulens na verloop van tijd alsnog.Een tweelingdracht kan gezien worden door de merrie te scannen in de eerste maand van de dracht. In het geval van een tweeling kan in deze periode
1 van de vruchten door de veearts worden “weggeknepen”, waarbij de ander in 90 % van de gevallen gewoon blijft zitten en kan worden uitgedragen.

Sommige mensen vinden het “speciaal en bijzonder” als hun merrie drachtig is van een tweeling, en besluiten “de natuur haar gang te laten gaan”. Zoals al eerder gezegd, resulteert dit in bijna alle gevallen tot de dood van 1 of beide veulens. Het mag dan misschien “bijzonder” zijn, wenselijk is het bepaald niet !


“Vroeggeboorte”
Een veulen dat eerder dan na 330 dagen dracht geboren wordt, is een prematuur veulen, ofwel onderontwikkeld als gevolg van vroeggeboorte. Een veulen dat wel voldragen, maar toch onderontwikkeld is, is een dysmatuur veulen.Vroeggeboren veulens vertonen vaak sommige of alle onderstaande kenmerken :

• zachte, zijdeachtige vacht,
  
• algehele zwakheid, maar meestal eerder attent en actief dan
  lethargisch,
  
• onderontwikkelde spiermassa (mager veulen),
  
• weke koten (soms zo week dat het veulen nieteens kan staan),
  
• ademhalingsproblemen
  

Over het algemeen kun je zeggen dat veulens die geboren worden na 320 dagen dracht, een behoorlijke kans maken. Bij een draagtijd tussen de 310-320 dagen is het bij ieder veulen verschillend, dit moet per geval beoordeeld worden. sommigen doen het prima, anderen maken geen schijn van kans.Bij een dracht die korter is geweest dan 310 dagen, is het veulen bijna altijd kansloosOp dit moment zijn de longen nog zo onderontwikkeld dat het niet mogelijk is om het veulen buiten de baarmoeder in leven te houden. De veearts zal in zo’n geval moeten beoordelen wat de vooruitzichen zijn.